Πιέζεται η κυβέρνηση να προχωρήσει γρήγορα την αξιοποίηση του λιμένα της Ελευσίνας, αλλά μια σειρά εμποδίων βαλτώνουν τη διαδικασία. Αρχικά μια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος επρόκειτο να βγει στο α’ τρίμηνο του 2026, στη συνέχεια μετατέθηκε για τον Απρίλιο και τώρα πάμε για Μάιο και μένει να φανεί αν αυτό το ορόσημο θα επιτευχθεί.
Την ωρίμανση της διαδικασίας έχει αναλάβει το Υπερταμείο, το οποίο πρόσφατα προσέλαβε εξειδικευμένη εταιρεία για να εξετάσει την λιμενολεκάνη και το δίαυλο προσέγγισης πλοίων στο λιμάνι της Ελευσίνας. Τα μαντάτα όμως που έφερε η εταιρεία είναι άσχημα καθώς τόσο η λιμενολεκάνη, όσο και ο δίαυλος ελλιμενισμού των πλοίων είναι ιδιαίτερα ρηχά. Επιπλέον επιβαρύνεται από ναυάγια πλοίων που δεν έχουν ανασυρθεί ποτέ.
Παράγοντες της λιμενικής αγοράς υποστηρίζουν ότι περίπου 30 σκάφη κάθε είδους βρίσκονται στον πυθμένα του διαύλου πλοίων προς το λιμάνι, αλλά και στα γύρω σημεία του. Μάλιστα ο καθαρισμός των «πλοίων-πτωμάτων» αυτών κρίνεται απαραίτητος προκειμένου να υποστηριχθεί μια ισχυρή εμπορευματική κίνηση μέσω του συγκεκριμένου λιμένα. Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Καλά ενημερωμένες πηγές αναφέρουν ότι ο καθαρισμός των «πλοίων-πτωμάτων» αν αφεθεί στον νέο διαχειριστή του λιμένα, είναι απίθανο να υπάρξει επιχειρηματικό ενδιαφέρον. Επίσης οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι το κόστος του έργο του καθαρισμού των πλοίων που θα καταστήσουν λειτουργικό το λιμάνι της Ελευσίνας, θα κοστίσει περισσότερο από την ανάπτυξη του ίδιου του… λιμένα.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει επιχειρηματικό ενδιαφέρον, εφόσον το έργο (καθαρισμού και εκβάθυνσης του λιμένα) αφεθεί στον επενδυτή», παραδέχονταν καλά ενημερωμένη πηγή. Ειδικότερα, ο καθαρισμός της λιμενολεκάνης της Ελευσίνας μπορεί να κοστίσει πάνω από 200 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας ακόμη και το κόστος δημιουργίας ενός μεγάλου και σύγχρονου εμπορευματικού προβλήτα στην περιοχή.
Οι αβεβαιότητες αυτές καθιστούν αναπόφευκτες τις καθυστερήσεις στην αξιοποίηση του λιμένα. Στο Υπερταμείο έχουν προσληφθεί οι σύμβουλοι για συνδράμουν στην κατάρτιση και υλοποίηση μιας διαγωνιστικής διαδικασίας ανάθεσης της υποπαραχώρησης του λιμένα, αλλά τα βήματα είναι προσεκτικά προκειμένου να μην υπάρξουν στη συνέχεια άλλα… ναυάγια.
Οι προτάσεις για την αξιοποίηση φαίνεται να είναι αρκετές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η παραχώρηση της άδειας λειτουργίας λιμενικών εγκαταστάσεων μέχρι τη δημιουργία του λιμένα. Με άλλα λόγια ο προτιμητέος επενδυτής να τρέξει την υποπαραχώρηση σε μια άλλη λιμενική εγκατάσταση, που δεν θα έχει τα προβλήματα του λιμένα της Ελευσίνας, μέχρι που ο τελευταίος να καταστεί αυτό που προορίζεται να γίνει. Ο μετασχηματισμός όμως αυτός μπορεί να κρατήσει ακόμη και μια δεκαετία, επιφέροντας σημαντικές καθυστερήσεις στον κάθετο εμπορευματικό άξονα που θέλουν να δημιουργήσουν οι Αμερικανοί στην Ευρώπη, με σημείο εκκίνηση της χώρα μας και το λιμάνι της Ελευσίνας.
Ανεξαρτήτως όμως των πλοίων-πτωμάτων που βρίσκονται στο βυθό του λιμένα της Ελευσίνας, παράγοντες της λιμενικής αγοράς αναφέρουν ότι το συγκεκριμένο λιμάνι, σε αντίθεση με τον Περαιά, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να στηρίξει την κίνηση πολύ μεγάλων πλοίων. Συγκεκριμένα η μορφολογία του λιμένα δεν επιτρέπει την προσέγγιση πολύ μεγάλων πλοίων, όπως π.χ. είναι τα mother-vessels containerships, σκάφη δηλαδή που μεταφέρουν ακόμη και 20.000 εμπορευματοκιβώτια.
Στην Ελευσίνα οι προσεγγίσεις θα περιοριστούν σε μικρότερα σκάφη τύπου feeder-vessels containerships που μπορούν να μεταφέρουν π.χ. έως και 3.000 εμπορευματοκιβώτια. Προς την κατεύθυνση αυτή συμβάλει κυρίως η λιμενολεκάνη των δύο λιμένων. Στον Πειραιά τα βάθη κυμαίνονται από 12 έως 18 μέτρα και στην Ελευσίνα στα 6 έως 12 μέτρα.
Στην πράξη τα βάθη στην Ελευσίνα είναι ακόμη μικρότερα, αν συνυπολογιστούν τα πλοία-πτώματα που κρύβει ο βυθός, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στον Πειραιά, όπου η λιμενολεκάνη ναι μεν περιλαμβάνει πλοία-πτώματα, αλλά δεν εμποδίζεται ο ασφαλής ελλιμενισμός πλοίων.
H μεγάλη ευκαιρία για τον καθαρισμό του λιμένα της Ελευσίνας χάθηκε πρόσφατα, καθώς το έργο της ανέλκυσης των πλοίων-πτωμάτων είχε προταθεί από τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος, Θόδωρο Σκυλακάκη, να ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, χωρίς ωστόσο αυτό να συμβεί. Τώρα με χρήματα του Πράσινου Ταμείου ανασύρονται ναυάγια, αλλά με πολύ αργό ρυθμό.
Το 2025 ανασύρθηκε το σκάφος Slops το οποίο είχε χαρακτηριστεί επικίνδυνο για τη ασφαλή ελλιμενισμό πλοίων. Συνολικά 12 πλοία-πτώματα σε σύνολο 30, θεωρούνται επικίνδυνα στον κόλπο της Ελευσίνας.
