Η Κίνα δεν έχει ακριβή μετάφραση της λέξης «manosphere» (ανδρόσφαιρα), αλλά παρ’ όλα αυτά μαστίζεται από κάτι παρόμοιο, καθώς κι εκεί, η κακοποίηση των γυναικών στα κοινωνικά μέσα είναι εξίσου δηλητηριώδης όσο και στις δημοκρατίες. Η διαφορά είναι ότι, σε μια χώρα όπου οι λογοκριτές σπεύδουν να φιμώσουν τις αναρτήσεις που δεν τους αρέσουν, οι αρχές ανέχονται την καυστική κριτική της ανδρόσφαιρας και εστιάζουν την ενέργειά τους στις γυναίκες. Η καταστολή επιβλαβούς περιεχομένου από τη ρυθμιστική αρχή του κυβερνοχώρου περιλαμβάνει συγκεκριμένα τον «ακραίο φεμινισμό», συμπεριλαμβανομένων αναρτήσεων που προωθούν την εργένικη ζωή.
Αυτό είναι απλώς ένα σύμπτωμα ενός πολύ ευρύτερου προβλήματος που έχουν οι ηλικιωμένοι, άνδρες ηγέτες της Κίνας με το αντίθετο φύλο. Σε αντίθεση με τις άλλες δύο μεγάλες δυνάμεις της Ασίας, την Ιαπωνία και την Ινδία, η Κίνα δεν έχει ηγηθεί ποτέ από γυναίκα στη σύγχρονη εποχή. Καθώς ο ηγέτης της, Xi Jinping, εδραίωνε την εξουσία του, παραγκώνισε με τη σειρά του τις γυναίκες. Το ισχυρό Πολιτικό Γραφείο, το οποίο συνήθως αριθμεί 24 μέλη, από το 2022, αποτελείται αποκλειστικά από άνδρες. Καμία γυναίκα δεν έχει καταφέρει ποτέ να φτάσει στη σημαντικότερη Μόνιμη Επιτροπή του Πολιτικού Γραφείου. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που η Κίνα καταρρέει στις διεθνείς κατατάξεις για την ισότητα των φύλων.
Στο επίκεντρο των πολιτικών του Κομμουνιστικού Κόμματος απέναντι στις γυναίκες βρίσκεται ένα καταστροφικό λάθος. Το κόμμα ανησυχεί για τη δημογραφία της χώρας, αλλά φαντάζεται ότι η λύση έγκειται στο να εκφοβίζει τις γυναίκες και να τους λέει, με παραδοσιακό τόνο, να είναι «ενάρετες σύζυγοι και καλές μητέρες». Το αποτέλεσμα είναι μια προσέγγιση που όχι μόνο δεν θα πετύχει τους στενούς στόχους του κόμματος, αλλά θα κάνει και αμέτρητες γυναίκες δυστυχισμένες.
Ο Mao Zedong είχε δηλώσει ότι οι γυναίκες στηρίζουν «το μισό ουρανό», αλλά σήμερα αυτό δεν φαίνεται πουθενά. Η καταστροφική πολιτική του ενός παιδιού του Κόμματος, που ίσχυε μέχρι το 2015, οδήγησε στην άμβλωση εκατομμυρίων θηλυκών εμβρύων. Το αναπόφευκτο αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα λείπουν εκατομμύρια γυναίκες. Η απουσία τους οδηγεί σε άλλες τρομερές συνέπειες. Αν υπολογίσουμε τους άνδρες ηλικίας 23-37 ετών και τις γυναίκες ηλικίας 22-36 ετών, η Κίνα έχει 22,5 εκατομμύρια περισσότερους άνδρες από γυναίκες. Για να θεωρηθεί «καλή επιλογή», ένας άνδρας πρέπει να έχει εκπαίδευση, σταθερή δουλειά, διαμέρισμα και, σε πολλές περιοχές, να καταβάλει ένα υψηλό ποσό στην οικογένεια της νύφης του. Περίπου το ένα τρίτο των νεαρών μεταναστών ανδρών που σκοπεύουν να παντρευτούν πιστεύουν ότι οι πιθανότητες να το κάνουν μέχρι την ηλικία των 30 ετών, είναι 50% ή λιγότερες.
Ως αποτέλεσμα, η δυσαρέσκεια είναι διάχυτη: πολλοί άνδρες, ειδικά εκείνοι από την ύπαιθρο, είναι σοβινιστές. Το αίσθημα πικρίας είναι πιθανό να εξαπλωθεί. Οι γυναίκες αποτελούν περισσότερο από το μισό των φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι άνδρες που στερούνται εκπαίδευσης ή οικονομικών προοπτικών κινδυνεύουν να μείνουν όλο και πιο πίσω.
Η κινεζική κυβέρνηση δεν μπορεί να δημιουργήσει ξαφνικά εκατομμύρια γυναίκες που λείπουν για να ανακουφίσει την κατάσταση. Θα μπορούσε όμως να εφαρμόσει πολιτικές που θα ενισχύουν το ποσοστό των γάμων στις γυναίκες, βελτιώνοντας παράλληλα τις επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους.
Μια πρόταση είναι να διασφαλιστεί ότι οι γυναίκες απολαμβάνουν ουσιαστικά δικαιώματά μέσα στον γάμο. Ωστόσο, δυστυχώς, η εφαρμογή της νομοθεσίας για την παρενόχληση, τον βιασμό εντός γάμου και την ενδοοικογενειακή βία παραμένει ανεπαρκής. Αν οι γυναίκες είχαν τη βεβαιότητα ότι θα αντιμετωπίζονταν δίκαια σε περίπτωση διαζυγίου, συμπεριλαμβανομένης της καταβολής διατροφής για τα παιδιά, περισσότερες θα επέλεγαν να παντρευτούν. Κι αν ήταν ευκολότερο για τις συζύγους να απαλλαγούν από κακούς συζύγους μέσω του διαζυγίου, περισσότερες θα είχαν τη δυνατότητα να ξαναπαντρευτούν.
Δικαιότεροι όροι διαζυγίου θα μπορούσαν επίσης να επιταχύνουν το τέλος της πρακτικής της προίκας. Έρευνες δείχνουν ότι ένας νεαρός μετανάστης πρέπει να αποταμιεύει έξι χρόνια για να μπορέσει να πληρώσει προίκα ύψους 127.300 γιουάν (18.780 δολάρια). Υπάρχει ήδη νόμος που απαγορεύει την εξωφρενική προίκα, αλλά είναι ασαφής και δεν εφαρμόζεται αποτελεσματικά. Πολλοί γονείς εξακολουθούν να αποδίδουν μεγάλη σημασία στο ποσό που μπορεί να απαιτήσει η κόρη τους. Η απελπισία των ανδρών να βρουν σύντροφο σημαίνει ότι όσοι διαθέτουν χρήματα θα πληρώσουν. Οι διαζευγμένες γυναίκες μερικές φορές κρατούν ένα μέρος του ποσού αυτού σε περίπτωση αποτυχίας του γάμου. Ωστόσο, η πληρωμή αυτή μετατρέπει τις γυναίκες σε εμπόρευμα και θέτει σε μειονεκτική θέση τους άνδρες με περιορισμένα οικονομικά μέσα, ιδίως στις αγροτικές περιοχές.
Γενικότερα, η κυβέρνηση θα μπορούσε να μειώσει τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια στην απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας και στην εργασία. Θα έπρεπε να αγοράζει μεγαλύτερο μέρος των άπειρων αδιάθετων κατοικιών της Κίνας και να τις προσφέρει με προσιτό ενοίκιο κατοικίες στις νέες οικογένειες. Οι πρόσφατες χαλαρώσεις στο σύστημα «χουκού» (hukou) των εσωτερικών διαβατηρίων, οι οποίες διευκολύνουν τους νεοαφιχθέντες να εγγραφούν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους σε σχολεία και άλλες δημόσιες υπηρεσίες στις πόλεις, είναι ευπρόσδεκτες.
Οι παραδοσιακοί άνδρες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται στην κορυφή του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενδέχεται να θεωρήσουν ορισμένες από αυτές τις ιδέες ως ξένες επιβολές. Αν σταματούσαν να επιπλήττουν τις Κινέζες και προσπαθούσαν να ζητήσουν τη γνώμη τους, ίσως να άκουγαν μια διαφορετική ιστορία.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
