Σε αχαρτογράφητα επίπεδα έχει εισέλθει η παγκόσμια ναυτιλία, με τα ναύλα των μεγαλύτερων δεξαμενόπλοιων VLCC να ξεπερνούν ακόμη και τα 1 εκατ. δολάρια σε ορισμένα δρομολόγια. Η πρωτοφανής άνοδος οφείλεται κυρίως στον διπλό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ο οποίος δημιουργεί σοβαρές δυσλειτουργίες στη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Η ιστορική άνοδος των VLCC έχει παρασύρει ολόκληρη τη ναυτιλιακή αγορά, καθώς ιδιαίτερα υψηλοί ναύλοι καταγράφονται επίσης στα πλοία μεταφοράς υγραερίου, στα bulk carriers, στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και στα πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων.
Ο ClarkSea Index, ο οποίος αποτυπώνει τη μέση ημερήσια απόδοση των κυριότερων ναυτιλιακών κλάδων, διαμορφώθηκε την Παρασκευή στα 64.569 δολάρια την ημέρα. Πρόκειται για νέο ιστορικό υψηλό και για το δεύτερο διαδοχικό εβδομαδιαίο ρεκόρ του δείκτη.
Η επίδοση ήταν αυξημένη κατά 14% σε σχέση με το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε σημειωθεί μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, σύμφωνα με την Clarksons Research.
Στα 1,2 εκατ. δολάρια τα ναύλα προς την Κίνα
Το επίκεντρο του ράλι βρίσκεται στην αγορά των VLCC, των δεξαμενόπλοιων που μπορούν να μεταφέρουν περίπου 2 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου.
Τα μέσα ημερήσια έσοδα των VLCC παγκοσμίως έφτασαν τα 643.000 δολάρια, σημειώνοντας εβδομαδιαία άνοδο 40%. Σε επιμέρους δρομολόγια, ωστόσο, τα ποσά είναι ακόμη υψηλότερα.
Σύμφωνα με την Gibson Shipbrokers, οι ναύλοι στη διαδρομή από τη Μέση Ανατολή προς την Κίνα έφτασαν το πρωτοφανές επίπεδο των 1,2 εκατ. δολαρίων την ημέρα. Από τον Κόλπο του Ομάν προς την Κίνα διαμορφώνονται περίπου στις 750.000 δολάρια, ενώ από τον Κόλπο των ΗΠΑ προς την κινεζική αγορά ανέρχονται στις 400.000 δολάρια ημερησίως.
Η άνοδος συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική αναταραχή και τις αυξανόμενες δυσκολίες στη μεταφορά του πετρελαίου. Παρά τον αποκλεισμό, οι ποσότητες αργού που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ανακάμψει από τα χαμηλά επίπεδα της άνοιξης, παραμένοντας ωστόσο αισθητά χαμηλότερες από εκείνες που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο.
Η ανάγκη μεταφοράς πετρελαίου με μεγαλύτερη ασφάλεια και μέσω πιο σύνθετων διαδρομών έχει αυξήσει απότομα τη ζήτηση για διαθέσιμα δεξαμενόπλοια.
Η «γέφυρα» των VLCC έξω από τον Περσικό Κόλπο
Οι εξαγωγείς της Μέσης Ανατολής έχουν δημιουργήσει μια προσωρινή θαλάσσια αλυσίδα για να διατηρήσουν μέρος των εξαγωγών τους. Δεξαμενόπλοια μεταφέρουν το πετρέλαιο από το εσωτερικό του Περσικού Κόλπου προς τον Κόλπο του Ομάν, όπου πραγματοποιούνται μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (STS).
Η συγκεκριμένη λύση επιτρέπει σε μέρος του πετρελαίου να φτάσει στις διεθνείς αγορές, είναι όμως πολύ λιγότερο αποδοτική από την απευθείας φόρτωση και μεταφορά προς τους τελικούς αγοραστές.
«Πρόκειται για μια λύση ανάγκης που απαιτεί πολύ περισσότερα πλοία», επισημαίνει ο αναλυτής της Poten & Partners, Έρικ Μπρέκχαουζεν.
Τα δεξαμενόπλοια που εξακολουθούν να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο ιρανικών επιθέσεων. Την ίδια στιγμή, οι μεταφορτώσεις ανοικτά του Ομάν δημιουργούν πρόσθετους λειτουργικούς και ασφαλιστικούς κινδύνους.
Οι μεγαλύτερες αποστάσεις, οι καθυστερήσεις, η αυξημένη έκθεση των πλοίων και η ανάγκη χρησιμοποίησης περισσότερης χωρητικότητας περιορίζουν την πραγματική προσφορά διαθέσιμων δεξαμενόπλοιων. Αυτός ο συνδυασμός έχει οδηγήσει τους ναύλους σε επίπεδα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητα.
Ναύλα: Το ράλι εξαπλώνεται σε όλη τη ναυτιλία
Η ισχυρή αγορά δεν περιορίζεται στα δεξαμενόπλοια αργού. Οι ναύλοι των VLGC, των μεγάλων πλοίων μεταφοράς υγραερίου, ανήλθαν στα 189.711 δολάρια την ημέρα, αυξημένοι κατά 17% σε μία εβδομάδα. Πρόκειται για τη δεύτερη ισχυρότερη εβδομαδιαία επίδοση που έχει καταγραφεί στον συγκεκριμένο κλάδο.
Στη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων, οι ναύλοι στις γραμμές του Ειρηνικού έφτασαν στο υψηλότερο σημείο τους μετά την πανδημία. Ισχυρή παραμένει και η αγορά ξηρού φορτίου, όπου οι μέσες ημερήσιες αποδόσεις διαμορφώνονται στα 24.233 δολάρια, περίπου 67% υψηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.
Εξαίρεση αποτελεί η αγορά μεταφοράς LNG. Οι spot ναύλοι για σύγχρονα πλοία χωρητικότητας 174.000 κυβικών μέτρων αυξήθηκαν περισσότερο από 30% την τελευταία εβδομάδα, φτάνοντας τις 35.750 δολάρια την ημέρα. Εξακολουθούν, ωστόσο, να βρίσκονται 83% χαμηλότερα από την κορύφωση που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο.
Ο κίνδυνος καταστροφής της ζήτησης
Παρά τα πρωτοφανή έσοδα των πλοιοκτητών, η αγορά αρχίζει να εμφανίζει σημάδια προσαρμογής. Τα εξαιρετικά υψηλά ναύλα των VLCC στρέφουν μέρος της ζήτησης προς μικρότερα suezmaxes, ενώ η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενδέχεται να περιορίσει τις νέες αγορές αργού.
Το βασικό σενάριο της αγοράς είναι ότι οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή θα διαρκέσουν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026, ενδεχομένως και περισσότερο. Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς ενδείξεις ουσιαστικής προσέγγισης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Βραχυπρόθεσμα, οι γεωπολιτικές ανατροπές, οι μεγαλύτερες αποστάσεις και η μειωμένη αποδοτικότητα του στόλου λειτουργούν υπέρ των ναύλων. Όσο περισσότερο, όμως, παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα το πετρέλαιο και το κόστος μεταφοράς, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μόνιμης υποχώρησης της ζήτησης.
«Ξεχάστε τη δεκαετία του 1970, το 2004, το 2007, το 2008, την πανδημία και την έκρηξη της αποθήκευσης το 2020. Το 2026 είναι κάτι πραγματικά πρωτοφανές», σχολίασε ο αναλυτής ναυτιλίας της Pareto Securities, Έιρικ Χάβαλντσεν.
