Στις 28 Ιουνίου, το Hlaitan, ένα δεξαμενόπλοιο φορτωμένο με υγροποιημένο φυσικό αέριο, απέπλευσε για τη Γαλλία από το Φρίπορτ του Τέξας. Σχεδόν αμέσως άλλαξε πορεία. Η TotalEnergies, η ναυλώτρια εταιρεία του, είχε λάβει μια καλύτερη προσφορά από την Ασία. Σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Kpler, το Hlaitan αναμένεται να φτάσει στον νέο του προορισμό την 1η Αυγούστου.
Τέτοιες ιστορίες αποτελούν πλέον τον κανόνα. Οι αγοραστές στην Ασία, όπου το καυτό καλοκαίρι εκτοξεύει τη ζήτηση, υπερθεματίζουν για τα αμερικανικά φορτία σε κάθε ευκαιρία αφήνοντας τους Ευρωπαίους ξεκρέμαστους. Τα δεξαμενόπλοια LNG εκτρέπονται με αριθμούς ρεκόρ
Στην παραγκωνισμένη Ευρώπη, οι αποθήκες φυσικού αερίου, που έχουν εξαντληθεί από τον κρύο χειμώνα, είναι πλέον γεμάτες μόνο κατά 47% — το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων 15 ετών για καλοκαίρι.
Πίσω από όλα κρύβεται η έλλειψη προσφοράς από το Κατάρ, που συνήθως αποτελεί τον κύριο προμηθευτή της Ασίας. Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν στα μέσα Ιουνίου να ανοίξουν ξανά το Στενό του Ορμούζ, 11 δεξαμενόπλοια LNG έχουν διασχίσει τη θαλάσσια οδό — καλύτερα από κανένα – αν και ο αριθμός τους αντιστοιχεί σε κανονική κίνηση τριών μόνο ημερών. Στις 7 Ιουλίου οι ΗΠΑ άρχισαν τις επιθέσεις τους στο Ιράν, ως αντίποινα για τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων (συμπεριλαμβανομένου ενός δεξαμενόπλοιου LNG του Κατάρ την προηγούμενη ημέρα). Ο Πρόεδρος Donald Trump ανακάλεσε επίσης την εξαίρεση που επέτρεπε στο Ιράν να πουλάει το πετρέλαιό του και ανακοίνωσε ότι η εκεχειρία με την Ισλαμική Δημοκρατία «έχει λήξει».
Σε αντίθεση με τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες, παρά την άνοδο που σημείωσαν εν μέσω των πρόσφατων εχθροπραξιών, παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τα υψηλά επίπεδα της περιόδου του πολέμου, οι τιμές του φυσικού αερίου, σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, παραμένουν κατά 55% υψηλότερες στην Ευρώπη και κατά 73% υψηλότερες στην Ασία. Οι αναλυτές αναμένουν ότι, έως τον Σεπτέμβριο, οι ροές από το Κατάρ θα επανέλθουν στα φυσιολογικά επίπεδα, εγκαίρως ώστε η Ευρώπη να αναπληρώσει τα αποθέματά της πριν από τον χειμώνα. Ωστόσο, ένα πιο δυσοίωνο σενάριο πλανάται στην ατμόσφαιρα.
Ο πόλεμος στο Ιράν στέρησε στον κόσμο το ένα πέμπτο των ροών LNG. Έθεσε επίσης εκτός λειτουργίας το 17% της εξαγωγικής ικανότητας του Κατάρ, η αποκατάσταση της οποίας θα διαρκέσει χρόνια. Η επανεκκίνηση των εγκαταστάσεων που επέζησαν απαιτεί χρόνο. Παρά τις επιπλέον προμήθειες από την Αφρική και την Αυστραλία, που προσελκύονται από τις αυξανόμενες τιμές, και τη μειωμένη ζήτηση λόγω των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας των ασιατικών χωρών, των αναβαλλόμενων αγορών των βιομηχανικών χρηστών και της επανεκκίνησης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα, ο κόσμος φέτος θα αντιμετωπίσει συνολικά έλλειμμα 40 εκατομμυρίων τόνων LNG από το Κατάρ. Αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα δέκατο της περσινής προσφοράς.
Κι αυτό πριν οι Ασιάτες και Ευρωπαίοι εισαγωγείς αρχίσουν να αναπληρώνουν τα χειμερινά τους αποθέματα. Οι περισσότεροι περιμένουν όσο μπορούν. Ένας λόγος είναι ότι οι τιμές παραμένουν υψηλές. Ένας άλλος είναι ότι οι τιμές για τις χειμερινές παραδόσεις δεν είναι υψηλότερες από τις σημερινές. Εάν οι προμήθειες από το Κατάρ επανέλθουν έως τον Σεπτέμβριο, η ασιατική ζήτηση για αμερικανικά φορτία αναμένεται να μειωθεί, οι τιμές spot να πέσουν και οι ευρωπαίοι αγοραστές να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους. Μέχρι τον Νοέμβριο, τα αποθέματα της ΕΕ θα είναι γεμάτα κατά τα τρία τέταρτα περίπου. Χαμηλά, αλλά επαρκή για έναν κανονικό χειμώνα. Οι τιμές θα πρέπει να παραμείνουν υπό έλεγχο.
Ωστόσο, η αγορά είναι τόσο στενή που μια σειρά μικρών διαταραχών θα μπορούσε να προκαλέσει κρίση. Τρεις κίνδυνοι ξεχωρίζουν. Πρώτον, οι προμήθειες από τον Κόλπο ενδέχεται να μην επιστρέψουν στην ώρα τους. Λίγες ώρες μετά το πλήγμα που δέχθηκε το δεξαμενόπλοιο φυσικού αερίου του Κατάρ κοντά στην είσοδο του Στενού στις 6 Ιουλίου, ένα άλλο πλοίο με προορισμό το Ορμούζ έκανε αναστροφή. Δώδεκα δεξαμενόπλοια με έρμα περιμένουν κοντά στο Ρας Λάφαν για φόρτωση. Ωστόσο, οι επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις, πόσο μάλλον η κατάρρευση της εκεχειρίας, θα μπορούσαν να ταράξουν τους αγοραστές και να ωθήσουν την Ασία να υποβάλει ακόμα ψηλότερες προσφορές για τα αμερικανικά φορτία.
Ένας δεύτερος κίνδυνος είναι τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Τον Ιούνιο η Ευρώπη βίωσε ρεκόρ θερμοκρασιών, γεγονός που αύξησε τη ζήτηση για ψύξη και, κατά συνέπεια, για ηλεκτρική ενέργεια.
Στην Ασία, το φαινόμενο «Ελ Νίνιο» —ένα κλιματικό φαινόμενο που φέρνει ζεστό και ξηρό καιρό στην περιοχή— ωθεί επίσης το θερμόμετρο σε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα, αναγκάζοντας χώρες όπως το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν να επιστρέψουν στην αγορά spot.
Περισσότερος καύσωνας σε οποιαδήποτε από τις δύο ηπείρους θα σημάνει περισσότερες αγορές.
Οι απρόβλεπτες αγορές της Κίνας προσθέτουν αβεβαιότητα. Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας LNG στον κόσμο αγοράζει κυρίως στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβολαίων. Δεν αποθηκεύει φυσικό αέριο όπως κάνει με το πετρέλαιο. Ό,τι δεν χρειάζεται, το μεταπωλεί, όπως έκανε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Όμως, όταν τον Μάιο και τον Ιούνιο ξέσπασαν καύσωνες, επανέλαβε τις μεγάλες εισαγωγές. Όταν έβρεξε στα τέλη Ιουνίου, υποχώρησε. Οι καυτές θερμοκρασίες ενδέχεται να την οδηγήσουν και πάλι σε βιαστικές αγορές.
Ο τρίτος κίνδυνος είναι η αστοχία των υποδομών. Οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας εξαντλούν τα υδροηλεκτρικά φράγματα. Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελβετία έχουν ήδη σημειώσει άνοδο, καθώς η χώρα εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από γειτονικές χώρες που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα, σημειώνει η Gillian Boccara της Kpler. Εάν η θερμοκρασία των ποταμών ανέβει, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες, οι οποίοι χρειάζονται κρύο νερό, ενδέχεται να μειώσουν την παραγωγή τους.
Υπάρχουν, επίσης και πολλοί αστάθμητοι παράγοντες. Ένας μεγάλος τερματικός σταθμός LNG θα μπορούσε να υποστεί βλάβη, όπως συνέβη το 2022με το εργοστάσιο του Freeport που πήρε φωτιά και το οποίο τότε αντιπροσώπευε το 4% της παγκόσμιας προσφοράς. Απεργίες, όπως αυτές στην Αυστραλία το 2023, μπορούν να θέσουν τις εγκαταστάσεις εκτός λειτουργίας για εβδομάδες. Η Ρωσία — η οποία προμήθευσε ρεκόρ όγκων στην Ευρώπη αυτή την άνοιξη — θα μπορούσε να κλείσει την παροχή.
Αν πολλά από αυτά τα σοκ εκδηλωθούν ταυτόχρονα, μια μέχρι σήμερα διαχειρίσιμη κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε εφιάλτη. «Όταν τα κακά νέα συσσωρεύονται», προειδοποιεί η Anne-Sophie Corbeau του Πανεπιστημίου Κολούμπια, «η επίδραση στις τιμές μπορεί να γίνει εκθετική». Πλέον δεν υπάρχει περιθώριο αλλαγής καυσίμου. Οι χώρες της Νότιας Ασίας πιθανότατα θα αναγκαστούν να περιορίσουν την κατανάλωσή τους. Η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα διαθέτουν την οικονομική ισχύ για να συνεχίσουν να αγοράζουν. Η Ευρώπη δεν θα παγώσει τον φετινό χειμώνα. Όμως οι λογαριασμοί θέρμανσης μάλλον θα εκτοξευθούν.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
