Η επενδυτική τρέλα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (AI) αρχίζει να συναντά πιο επιφυλακτικούς επενδυτές. Στις ΗΠΑ καθυστερούν IPOs εταιρειών που συνδέονται με την AI και data centers, ενώ στην Κίνα οι αρχές περιορίζουν την κούρσα των ανθρωποειδών ρομπότ.
Οι επενδυτές γίνονται πιο απαιτητικοί, καθώς οι υψηλές αποτιμήσεις συγκρούονται με τις αβεβαιότητες γύρω από υποδομές, έσοδα και εμπορική ζήτηση. Οι καθυστερήσεις σε data centers και ανθρωποειδή ρομπότ δείχνουν ότι η αγορά ζητά πλέον πραγματικές πωλήσεις, πραγματικά θεμελιώδη δεδομένα και όχι μόνο υποσχέσεις, εξηγούν αναλυτές στο Reuters.
Το AI trade χάνει μέρος της ορμής του
Εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης καθυστερούν τις αρχικές δημόσιες προσφορές τους, σε μια νέα ένδειξη ότι η επενδυτική όρεξη για το λεγόμενο AI trade δεν είναι πλέον ομοιόμορφη, καθώς μέσα σε όλα βαραίνουν και οι ανησυχίες για την ασφάλεια και τον έλεγχο του τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Η ενεργειακή δραστηριότητα της SoftBank και η εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Holtec ανέβαλαν τα σχέδιά τους για εισαγωγή στο χρηματιστήριο, καθώς επενδυτές εμφανίστηκαν απρόθυμοι να αποδεχθούν τις αποτιμήσεις και τις προοπτικές τους. Την ίδια ώρα, η SoftBank φαίνεται να βρίσκει ισχυρή ζήτηση για την έκδοση ομολόγων υψηλού κινδύνου που θα χρηματοδοτήσει την επένδυσή της στην OpenAI.
Η εικόνα είναι διαφορετική στην κορυφή της αγοράς. Οι εταιρείες που βρίσκονται στον πρώτο κύκλο του AI trade, όπως τα κορυφαία εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης και οι κατασκευαστές chips, εξακολουθούν να προσελκύουν σημαντικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, χαμηλότερα στην αλυσίδα, ιδιαίτερα στις μικρότερες συμφωνίες, εμφανίζονται σημάδια ευθραυστότητας.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τα private equity funds, τα οποία διαθέτουν εταιρείες αξίας περίπου 3,8 τρισ. δολ. που δεν έχουν ακόμη πουληθεί ή εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Ο Όρλαντο Μπράβο της Thoma Bravo εκτίμησε ότι μια σειρά από γιγαντιαίες εταιρείες που οδεύουν προς το χρηματιστήριο, μεταξύ των οποίων η SpaceX, η Anthropic, η OpenAI και πιθανώς η Databricks, θα απορροφήσουν μεγάλο μέρος της προσοχής των επενδυτών.
Το ζήτημα, όπως το έθεσε, δεν είναι τόσο η έλλειψη κεφαλαίων όσο ο περιορισμένος χρόνος και η προσοχή των επενδυτών. Όταν στην αγορά εμφανίζονται ταυτόχρονα εταιρείες τεράστιου μεγέθους που χρειάζονται αποφάσεις για μεγάλα ποσά, οι μικρότερες προσφορές δυσκολεύονται να προσελκύσουν αντίστοιχο ενδιαφέρον.
Τεχνητή νοημοσύνη: Τα data centers δεν θεωρούνται πλέον αυτόματα «σίγουρο στοίχημα»
Στις ΗΠΑ, η επιφυλακτικότητα μεταφέρεται στις εταιρείες που κατασκευάζουν data centers ή παρέχουν την ενέργεια και τις υποδομές για τη λειτουργία τους. Οι επιχειρήσεις αυτές θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα από τους βασικούς υποψηφίους για IPOs, καθώς η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί τεράστια ανάγκη για υπολογιστική ισχύ.
Όμως η αυξανόμενη δημόσια αντίδραση απέναντι στα data centers, που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας, αρχίζει να επηρεάζει και τη Wall Street. Οι αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών έχουν εξελιχθεί σε πολιτικό ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, ενώ αρκετές πολιτείες λαμβάνουν μέτρα που δυσκολεύουν την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων, επισημαίνουν αναλυτές στο Reuters.
Η SB Energy, θυγατρική του ιαπωνικού ομίλου SoftBank, σχεδίαζε να πραγματοποιήσει IPO τον Σεπτέμβριο. Η εταιρεία έχει προτείνει την κατασκευή στο Οχάιο ενός από τα μεγαλύτερα data centers στον κόσμο, το οποίο θα μισθώσει η OpenAI. Ωστόσο, η εισαγωγή καθυστέρησε καθώς επενδυτές αμφισβήτησαν την αποτίμηση των 50 δισ. δολαρίων ή και περισσότερο που επιδίωκε η εταιρεία.
Ανάλογες δυσκολίες αντιμετώπισε η Holtec Nuclear, η οποία δραστηριοποιείται στην πυρηνική ενέργεια και σχεδιάζει μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες που μπορούν να τροφοδοτούν data centers. Η εταιρεία, που σκόπευε να αντλήσει έως 900 εκατ. δολάρια με αποτίμηση έως 10 δισ. δολάρια, ανέστειλε επ’ αόριστον το IPO της, επικαλούμενη μεταξύ άλλων την αβεβαιότητα γύρω από την ανάπτυξη των data centers.
Και η Aggreko, εταιρεία παροχής ενέργειας με πελάτες στον χώρο των data centers, έχει επιβραδύνει τη διαδικασία εισαγωγής της. Εκτός από την αβεβαιότητα στον κλάδο, στην απόφαση συνυπολογίζονται τα υψηλότερα επιτόκια και η ευρύτερη οικονομική αβεβαιότητα.
Οι καθυστερήσεις αποτελούν μια σπάνια υποχώρηση για έναν κλάδο που μέχρι πρόσφατα απολάμβανε σχεδόν αδιάκοπο επενδυτικό ενθουσιασμό. Ωστόσο, η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ παραμένει τεράστια. Εκτιμήσεις, μεταξύ άλλων από την PIMCO, τοποθετούν τις απαιτούμενες επενδύσεις για τις υποδομές της AI οικονομίας σε περισσότερα από 5 τρισ. δολάρια έως το 2030.
Ο Μασαγιόσι Σον, ιδρυτής και CEO της SoftBank © EPA/JIJI PRESS JAPAN OUT EDITORIAL USE ONLY/ NO ARCHIVES
Τεχνητή νοημοσύνη και IPOs: Οι επενδυτές ζητούν αποδείξεις
Οι εταιρείες data centers αναμενόταν να αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο των εισαγωγών που θα πραγματοποιούνταν έως το τέλος του 2026. Παράλληλα, οι Meta, Alphabet, Amazon, Microsoft και Oracle έχουν ήδη δεσμεύσει συνολικά περισσότερα από 1 τρισ. δολάρια για τα δικά τους σχέδια υποδομών.
Η ανάγκη προσφυγής στις αγορές κεφαλαίου θεωρείται επομένως δύσκολο να αποφευχθεί. Όμως οι επενδυτές εξετάζουν πλέον πολύ πιο προσεκτικά το ιστορικό λειτουργίας, την πελατειακή βάση και την πραγματική δυνατότητα υλοποίησης των projects.
Η SB Energy αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Έχει συμφωνήσει να κατασκευάσει, να κατέχει και να λειτουργεί data center στο Οχάιο για την OpenAI, με τη στήριξη της Nvidia. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη θέσει σε λειτουργία κάποιο από τα data centers που αναπτύσσει. Παρά το περιορισμένο ιστορικό της, προβλέπει ανεκτέλεστο έσοδο 439 δισ. δολαρίων σε ορίζοντα περίπου 20 ετών, αρχής γενομένης από το 2028, κυρίως από το έργο στο Οχάιο.
Σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τους επενδυτές, η εταιρεία διοργάνωσε παρουσίαση με τη συμμετοχή της οικονομικής διευθύντριας της OpenAI, Σάρα Φράιερ, και του επικεφαλής υποδομών Σατσίν Κάτι. Η συμμετοχή τους υπογράμμισε τη σημασία της OpenAI ως βασικού πελάτη, αλλά ταυτόχρονα ανέδειξε το πόσο κρίσιμη είναι η συγκεκριμένη σχέση για το επενδυτικό αφήγημα της SB Energy.
Άλλες εταιρείες έχουν σαφώς μεγαλύτερη επιχειρησιακή εμπειρία. Η Vantage Data Centers έχει ήδη κατασκευάσει περισσότερα από 25 data centers, η CyrusOne περισσότερα από 55, ενώ η Switch διαχειρίζεται ορισμένα από τα μεγαλύτερα data-center campuses παγκοσμίως.
Η Nscale, που σχεδιάζει data centers σε διάφορες περιοχές του κόσμου και έχει μεταξύ των πελατών της την Anthropic και τη Microsoft, δημοσιοποίησε τα οικονομικά της στοιχεία ενόψει της προγραμματισμένης εισαγωγής της τον Οκτώβριο. Η προσφορά της αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό τεστ για τον τρόπο με τον οποίο η αγορά θα αποτιμήσει τον κλάδο σε ένα πιο απαιτητικό επενδυτικό περιβάλλον.
Παρά τις πρόσφατες επιφυλάξεις, οι υποστηρικτές του κλάδου θεωρούν ότι η ανάπτυξη των υποδομών είναι αναπόσπαστο μέρος της επέκτασης της τεχνητής νοημοσύνης. Η κλίμακα των επενδύσεων που απαιτούνται σημαίνει ότι οι εταιρείες θα χρειαστούν πρόσβαση στις μεγάλες αγορές κεφαλαίου.
Ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI © EPA/FRANCK ROBICHON
Τεχνητή νοημοσύνη: Φρένο στα IPOs των ανθρωποειδών ρομπότ στην Κίνα
Στην Κίνα, η επιφυλακτικότητα εκφράζεται με διαφορετικό τρόπο. Οι ρυθμιστικές αρχές περιορίζουν την ταχύτητα με την οποία εταιρείες ανθρωποειδών ρομπότ επιδιώκουν εισαγωγή στα χρηματιστήρια, εξετάζοντας κατά πόσο οι υψηλές αποτιμήσεις και τα έσοδα από έργα που υποστηρίζονται από το κράτος αντανακλούν πραγματική εμπορική ζήτηση.
Η εξέλιξη ακολούθησε την έντονη μεταβλητότητα της Unitree Robotics. Η μετοχή της εκτοξεύθηκε περισσότερο από πέντε φορές κατά την εισαγωγή της στη Σαγκάη, πριν υποχωρήσει κατά 55% από το υψηλό της.
Σύμφωνα με πηγές, οι αρχές χρησιμοποιούν άτυπη «καθοδήγηση» προς τις εταιρείες και τις τράπεζες, χωρίς να έχει επιβληθεί επίσημη απαγόρευση. Η διαδικασία για τα IPOs του κλάδου έχει ουσιαστικά επιβραδυνθεί, καθώς οι αρχές ανεβάζουν τον πήχη για την έγκριση νέων εισαγωγών.
Η παρέμβαση δεν σηματοδοτεί αποχώρηση του Πεκίνου από την ανθρωποειδή ρομποτική. Αντίθετα, αντανακλά την προσπάθεια να περιοριστεί ο επενδυτικός ενθουσιασμός χωρίς να υπονομευθεί ένας κλάδος που η κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει στρατηγικής σημασίας.
Η λεγόμενη «ενσώματη νοημοσύνη» — συστήματα AI που μπορούν να αντιλαμβάνονται και να ενεργούν στον φυσικό κόσμο — έχει προσελκύσει τεράστια κεφάλαια. Σύμφωνα με επενδυτές, ορισμένες εταιρείες προσελκύουν δεκάδες υποψήφιους επενδυτές μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ σε ορισμένες ιδιωτικές αγορές έχουν ήδη καταγραφεί μειώσεις αποτιμήσεων 30% έως 50%.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ποιότητα των εσόδων. Οι ρυθμιστικές αρχές εξετάζουν κατά πόσο τα έσοδα από κέντρα συλλογής δεδομένων και κοινοπραξίες με τοπικές κυβερνήσεις μπορούν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τοπικές αρχές φέρεται να καλύπτουν το 80% έως 90% της αρχικής επένδυσης.
Τέτοιες συμφωνίες μπορούν να στηρίζουν τις αποτιμήσεις και να βοηθούν τις εταιρείες να πληρούν τα κριτήρια για εισαγωγή στο χρηματιστήριο. Ωστόσο, το ερώτημα είναι αν αντιπροσωπεύουν πραγματική ζήτηση από ανεξάρτητους πελάτες. Σύμφωνα με εκτίμηση επενδυτή του κλάδου, ορισμένες αποτιμήσεις θα μπορούσαν να υποχωρήσουν 60% έως 70% εάν αφαιρούνταν τα έσοδα που συνδέονται με κέντρα συλλογής δεδομένων.
Προηγμένα ανθρωποειδή ρομπότ της κινεζικής Unitree © Unitree
Από τον ενθουσιασμό στην εμπορική πραγματικότητα
Η αλλαγή στάσης στην Κίνα συμπυκνώνεται στη μετάβαση από τον «καθολικό ενθουσιασμό» σε μια πιο επιλεκτική επενδυτική λογική. Οι επενδυτές ζητούν πλέον στοιχεία για πραγματικές εγκαταστάσεις, όγκους παραγγελιών και την ικανότητα των εταιρειών να μετατρέψουν εντυπωσιακές τεχνολογικές επιδείξεις σε προϊόντα με εμπορική αξία.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται στη ρομποτική. Αφορά συνολικά το οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς η αγορά περνά από την υπόσχεση της τεχνολογίας στην αξιολόγηση των πραγματικών οικονομικών αποτελεσμάτων.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα στην Κίνα, όπου οι εταιρείες έχουν αντλήσει 148,9 δισ. δολάρια μέσω πωλήσεων μετοχών και μετατρέψιμων τίτλων από τις αρχές του 2026, ποσό αυξημένο κατά 59% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Οι εταιρείες τεχνολογίας αντιπροσωπεύουν το 41% του συνόλου.
Παρά το αυξημένο ενδιαφέρον, οι επενδυτές γίνονται πιο απαιτητικοί: Τι ακριβώς αγοράζουν οι πελάτες; Υπάρχει πραγματική ζήτηση; Και πόσο γρήγορα μπορεί η τεχνολογία να μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενα έσοδα;
Αυτό είναι και το κρίσιμο ερώτημα για τα «ρομποτικά μυαλά». Η Spirit AI, μία από τις κινεζικές εταιρείες που αναπτύσσουν λογισμικό για ανθρωποειδή ρομπότ, εκτιμά ότι ένα σημαντικό ορόσημο αντίστοιχο με την εποχή του GPT-3 θα μπορούσε να επιτευχθεί έως τα μέσα του 2027.
Ο συνιδρυτής και επικεφαλής επιστήμονας της εταιρείας Γκάο Γιανγκ εκτιμά ότι τότε οι άνθρωποι θα μπορούν να δίνουν φυσικές προφορικές εντολές σε ένα ρομπότ και εκείνο να εκτελεί μια σειρά λογικών φυσικών ενεργειών για την ολοκλήρωση μιας εργασίας.
Η Spirit AI απασχολεί περίπου 1.000 συνεργάτες σε όλη την Κίνα για τη συλλογή δεδομένων κίνησης ανθρώπων σε σπίτια και εργοστάσια. Τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των ρομποτικών μοντέλων. Η εταιρεία διαθέτει ήδη δεκάδες τροχοφόρα ανθρωποειδή ρομπότρύθηκε το 2024, έχει αντλήσει περισσότερα από 670 εκατ. δολάρια και αποτιμάται σε περίπουικανότητα των ρομπότ να εκτελούν λεπτές κινήσεις και να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες εργασίες.
Η Spirit AI προτιμά πραγματικά δεδομένα από εικονικές προσομοιώσεις, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες αλληλεπιδράσεις με εύκα Moz1 σε γραμμές παραγωγής της και της JD.com.
Contemporary Amperex Technology (CATL)@catl.com
Η startup, που ιδρύθηκε το 2024, έχει αντλήσει περισσότερα από 670 εκατ. δολάρια και αποτιμάται σε περίπου 20 δισ. γιουάν, δηλαδή 2,9 δισ. δολάρια.
Το βασικό εμπόδιο παραμένει η ικανότητα των ρομπότ να εκτελούν λεπτές κινήσεις και να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες εργασίες. Η Spirit AI προτιμά πραγματικά δεδομένα από εικονικές προσομοιώσεις, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες αλληλεπιδράσεις με εύκαμπτα αντικείμενα, όπως ηλεκτρικά καλώδια, δεν μπορούν να αναπαραχθούν επαρκώς σε περιβάλλοντα προσομοίωσης.
Η εταιρεία εκτιμά ότι η επόμενη διετία θα είναι κρίσιμη για τις βιομηχανικές εφαρμογές, ενώ οι εμπορικές υπηρεσίες θα ακολουθήσουν. Η είσοδος των ρομπότ στα σπίτια θεωρείται σαφώς δυσκολότερο βήμα.
Παράλληλα, το ζήτημα της ασφάλειας αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Ο Γκάο εκτιμά ότι ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης συμπεριφοράς είναι προς το παρόν μικρότερος στα φυσικά ρομπότ, επειδή τα μοντέλα παραμένουν σχετικά ανώριμα. Καθώς όμως τα συστήματα θα αλληλεπιδρούν με ανθρώπους σε απρόβλεπτα περιβάλλοντα, η ασφάλεια και η ευθυγράμμιση των μοντέλων θα αποκτούν μεγαλύτερη πρακτική σημασία.
Η εξέλιξη στις ΗΠΑ και την Κίνα δείχνει έτσι μια κοινή μετατόπιση: η τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να προσελκύει τεράστιες επενδύσεις, αλλά η αγορά δεν αρκείται πλέον στην υπόσχεση της ανάπτυξης. Για τις εταιρείες που επιδιώκουν την είσοδό τους στο χρηματιστήριο, το επόμενο στάδιο του AI boom απαιτεί πλέον κάτι πιο δύσκολο από ένα εντυπωσιακό αφήγημα: αποδεδειγμένη ζήτηση, πραγματικά έσοδα και σαφή διαδρομή προς την κερδοφορία.
