Ένα ζευγάρι από την Αγγλία έδωσε προτεραιότητα στην ακραία αποταμίευση για μια ολόκληρη δεκαετία ώστε να κατακτήσει την οικονομική ανεξαρτησία, έναν στόχο που σήμερα εμπνέει χιλιάδες ανθρώπους μέσα από το κίνημα που έχει γίνει γνωστό ως FIRE: Financial Independence, Retire Early, δηλαδή Οικονομική Ανεξαρτησία, Πρόωρη Συνταξιοδότηση.
Κάθε χειμώνα, ο Άλαν και η Κέιτι Ντόνεγκαν απέφευγαν να ανάβουν τη θέρμανση στο σπίτι τους στη νότια Αγγλία. Αντί γι’ αυτό, φορούσαν περισσότερα layers ρούχων και χρησιμοποιούσαν θερμοφόρες. Για τους ίδιους δεν επρόκειτο για στέρηση, αλλά για μια συνειδητή στρατηγική. «Δεν ήταν ταλαιπωρία, ήταν στρατηγική», εξηγεί ο 40χρονος Άλαν. Μαζί με την 35χρονη Κέιτι κατάφεραν να συνταξιοδοτηθούν πριν από επτά χρόνια, ακολουθώντας μια αρχή που πολλοί χαρακτήρισαν τρέλα: την ακραία λιτότητα ως νόμισμα για να αγοράσουν την ελευθερία τους.
Όπως γράφει η La Nacion, εκείνος εργαζόταν στον τομέα του coaching, ενώ εκείνη ήταν λογίστρια με ειδίκευση στη διαχείριση κινδύνων. Για δέκα χρόνια διατήρησαν εξαιρετικά αυστηρές συνήθειες αποταμίευσης. Απέφευγαν να τρώνε έξω και επαναχρησιμοποιούσαν αντικείμενα που άλλοι πετούσαν. «Παίρναμε μαζί μας το μεσημεριανό στη δουλειά για 10 χρόνια και έτσι μπορέσαμε να συνταξιοδοτηθούμε», λέει ο Άλαν. Χάρη σε αυτή τη συνήθεια εξοικονόμησαν 53.000 δολάρια. Τελικός τους στόχος ήταν να αποκτήσουν επενδύσεις αξίας ενός εκατομμυρίου λιρών, κάτι που τελικά πέτυχαν, εγκαταλείποντας οριστικά την εργασία τους.
Οι Ντόνεγκαν ανήκουν στο κίνημα FIRE, το οποίο, παρότι πριν από 15 χρόνια θεωρούνταν εξειδικευμένο ενδιαφέρον, σήμερα συγκεντρώνει σχεδόν ένα εκατομμύριο… θιασώτες, όπως φαίνεται στα αντίστοιχα φόρουμ του Reddit.
Η βασική αρχή είναι απλή: να ζει κανείς βάσει ακραίας λιτότητας κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του ζωής, ώστε να αποταμιεύει και να επενδύει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του και να μπορέσει έτσι να αποσυρθεί από την εργασία πολύ νωρίτερα από τη συμβατική ηλικία συνταξιοδότησης. Ωστόσο, αυτή η πορεία αποτελεί πρόκληση σε ένα οικονομικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλό πληθωρισμό και αυξημένο κόστος στέγασης, παράγοντες που έχουν οδηγήσει τη μέση ηλικία συνταξιοδότησης στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες πάνω από τα 64 έτη.
Ωστόσο, δεν ακολουθούν όλοι οι υποστηρικτές του FIRE την ίδια προσέγγιση. Η 49χρονη Αμερικανίδα εκπαιδευτικός Έιμι Μίνκλεϊ συνταξιοδοτήθηκε στα 44 της, έπειτα από εργασία σε διεθνή σχολεία της Ασίας. Η δική της μέθοδος βασίστηκε στη δραστική μείωση των εξόδων, στην αποφυγή της περιττής πολυτέλειας και στη συγκατοίκηση σε περιοχές με χαμηλό κόστος ζωής. «Ξόδευε λιγότερα από όσα κερδίζεις, επένδυσε τη διαφορά και δώσε χρόνο στα χρήματά σου να αυξηθούν», συνοψίζει η Μίνκλεϊ τη φιλοσοφία που σήμερα της επιτρέπει να ζει στο Μπαλί χάρη στις αποταμιεύσεις της.
Παρ’ όλα αυτά, στελέχη του χρηματοοικονομικού κλάδου προειδοποιούν για τους κινδύνους αυτού του τρόπου ζωής. Η Κάρολ Σλάιφ, στρατηγική σύμβουλος της BMO Private Wealth, επισημαίνει ότι η πρόωρη συνταξιοδότηση μπορεί να στερήσει σημαντικές πτυχές της ζωής, όπως η υγεία ή οι κοινωνικές σχέσεις. «Αν συνταξιοδοτηθείς νωρίς αλλά δεν έχεις φίλους ή έναν σκοπό στη ζωή, τότε αξίζει να αναρωτηθεί κανείς αν πραγματικά άξιζε τον κόπο», τονίζει.
Από την πλευρά της, η Σάρα Κόουλς, από την πλατφόρμα AJ Bell, προτείνει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση. Κατά την άποψή της, έννοιες όπως το Barista FIRE, που συνδυάζει τις αποταμιεύσεις με εργασία μερικής απασχόλησης, ή η σταδιακή αύξηση της αποταμίευσης μετά από κάθε μισθολογική αύξηση αποτελούν πιο ρεαλιστικές επιλογές από την απόλυτη λιτότητα. Παρά τις επικρίσεις, για τους υποστηρικτές του κινήματος, οι αρχικές θυσίες εξακολουθούν να θεωρούνται το αναγκαίο τίμημα για την κατάκτηση της πλήρους οικονομικής ανεξαρτησίας πολύ πριν από τη συμβατική ηλικία συνταξιοδότησης.
