Τα ανθρωποειδή ρομπότ της Κίνας ξεπερνούν τους ανταγωνιστές τους — κυριολεκτικά. Στις 17 Αυγούστου, ένα από αυτά, το «Superman», άγγιξε σε ταχύτητα τα 12,66 μέτρα το δευτερόλεπτο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του Usain Bolt, πριν συγκρουστεί με έναν τοίχο. Αυτή η επιτυχία ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον ενθουσιασμό γύρω από την Unitree, την εταιρεία που κατασκευάζει το Superman, η οποία εισήγαγε τις μετοχές της στο χρηματιστήριο της Σαγκάης δύο ημέρες αργότερα. Η τιμή τους εκτοξεύθηκε κατά 460%.
Τις επόμενες ημέρες, καθώς στο Πεκίνο διεξάγονται οι Αγώνες Ανθρωποειδών Ρομπότ, αναμένονται ακόμα εντυπωσιακότερες επιδείξεις. Ωστόσο, όπως αποδεικνύει το ντροπιαστικό τέλος του αγωνιστικού κατορθώματος του «Superman», η τεχνολογία έχει πολύ δρόμο μπροστά της. Οι κινεζικές εταιρείες αναμένεται να πουλήσουν 50.000 ανθρωποειδή φέτος, αριθμός υπερτριπλάσιος του περσινού. Έχουν αδιαμφισβήτητα, σε μεγάλο βαθμό, κατακτήσει το υλισμικό που βρίσκεται πίσω από τις μηχανές. Το λογισμικό, ωστόσο, είναι μια άλλη υπόθεση.
Προκειμένου να δημιουργηθούν τα βασικά μοντέλα που θα επιτρέψουν στα ρομπότ να εκτελούν απρόσκοπτα μια πληθώρα χρήσιμων εργασιών, πρέπει να συλλεχθούν τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Τα μοντέλα που τροφοδοτούν την τρέχουσα γενιά ανθρωποειδών διαθέτουν μερικά δισεκατομμύρια «παραμέτρους» για να αναπαράγουν τη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος, αλλά θα χρειαστούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια.
Αυτή η προσέγγιση θα τα έφερνε σε παρόμοιο μέγεθος με τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα που τροφοδοτούν τα chatbots. Η διαφορά είναι ότι τα chatbots μπορούν να εκπαιδευτούν με βάση τις τεράστιες ποσότητες ψηφιακών κειμένων που είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο. Η συλλογή των δεδομένων που απαιτούνται για να διδαχθεί ένα ρομπότ να αναγνωρίζει ένα φλυτζάνι, να το σηκώνει και να το γεμίζει με καφέ είναι πολύ δυσκολότερη. Πρέπει να κατανοήσει τα πάντα, από τη χωρική του θέση έως την ευθραυστότητα του φλυτζανιού και το ιξώδες του περιεχομένου του. Αυτές οι πληροφορίες πρέπει να αντληθούν από εμπειρίες πραγματικού κόσμου ή από λεπτομερείς αναπαραστάσεις αυτών των εμπειριών.
Τα ανθρωποειδή τροφοδοτούνται επί του παρόντος από ένα συνονθύλευμα δεδομένων, συχνά από προσομοιώσεις χαμηλής ποιότητας. Τα δεδομένα που συλλέγονται από τον πραγματικό κόσμο είναι πολύ πιο χρήσιμα — και πλέον εξαιρετικά περιζήτητα. Η καλύτερη μορφή αυτών είναι τα δεδομένα «πραγματικής μηχανής», τα οποία δημιουργούνται από τις ενέργειες ενός ρομπότ, είτε όταν ελέγχεται εξ αποστάσεως είτε όταν εκτελεί εργασίες από μόνο του. Μια άλλη σημαντική πηγή προέρχεται από την καταγραφή ανθρώπων που πραγματοποιούν διάφορες εργασίες. Γνωστά ως «εγωκεντρικά» δεδομένα, αυτές οι πληροφορίες συλλέγονται εξοπλίζοντας έναν άνθρωπο με ακουστικά, μικρόφωνο και γάντια με απτικούς αισθητήρες που καταγράφουν τις κινήσεις του.
Η Κίνα αναδεικνύεται γρήγορα σε πρωτοπόρο στην αναζήτηση πραγματικών δεδομένων μηχανών, χάρη σε κέντρα εκπαίδευσης όπως το Κέντρο Καινοτομίας Ανθρωποειδών της Χουμπέι. Στις εκτεταμένες εγκαταστάσεις στην πόλη Γιουχάν της κεντρικής Κίνας, έως και 100 ρομπότ περνούν ώρες κάθε μέρα παρατηρώντας και μιμούμενα τους ανθρώπους. Σε έναν από τους δεκάδες σταθμούς εργασίας του κέντρου, ένας νεαρός άνδρας πίσω από έναν πάγκο κινεί το χέρι του, – εξοπλισμένο με γάντια που φέρουν ψηφιακούς αισθητήρες – σαν να χύνει ζεστό νερό σε καφέ. Δίπλα του στέκεται ένα ρομπότ που μιμείται την κίνησή του, αλλά ρίχνει πραγματικό νερό από ένα βραστήρα πάνω σε ένα χωνί με καφέ. Ο τρόπος με τον οποίο κινούνται ο καρπός και τα δάχτυλα του ρομπότ είναι ανατριχιαστικά ανθρώπινος. Λίγα βήματα πιο πέρα από το αυτοσχέδιο καφέ βρίσκεται κάτι που μοιάζει με φαρμακείο, όπου ένα άλλο δίδυμο ανθρώπου-ρομπότ γεμίζει τα ράφια. Ακολουθεί ένα μίνι μάρκετ, μετά μια γραμμή παραγωγής και στη συνέχεια διάφορες άλλες σκηνές από την εργασιακή ζωή. (Μέχρι τώρα δεν είχε επιτραπεί σε ξένους δημοσιογράφους να επισκεφθούν αυτά τα κέντρα).
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας συμβούλων Interact Analysis, το κέντρο στη Γιουχάν είναι ένα από τα 53 της Κίνας που χτίστηκαν ειδικά για την ανάλυση των μυστικών της ανθρώπινης κίνησης. Τα περισσότερα δημιουργήθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια. Άλλα 34 βρίσκονται υπό κατασκευή ή σε φάση σχεδιασμού. Ένα που κατασκευάζεται στη Σαγκάη θα έχει χώρο για 1.000 ανθρωποειδή. Μια μικρή πόλη στην παράκτια επαρχία Τσετσιάνγκ διαθέτει ήδη έξι κέντρα εκπαίδευσης.
Τα κέντρα εκπαίδευσης απαιτούν μεγάλο χώρο και πολύ προσωπικό για τη λειτουργία τους, παράλληλα με μια πληθώρα ανθρωποειδών τελευταίας τεχνολογίας, η τιμή των οποίων μπορεί να φτάσει τα 100.000 γιουάν (15.000 δολάρια) το καθένα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Corey Chan της τράπεζας HSBC, αυτού του είδους η εκπαίδευσης κοστίζει 500-700 γιουάν την ώρα. Για κάθε οκτώ ώρες που σερβίρει καφέ, το ρομπότ στο σταθμό του καφέ παράγει μόλις τρεις ώρες χρήσιμων δεδομένων. Το υπόλοιπο χάνεται, κυρίως λόγω λαθών που οι μηχανικοί δεν θέλουν τα ρομπότ να μάθουν. Σύμφωνα με μια εκτίμηση, θα απαιτηθούν 100 εκατομμύρια ώρες εκπαίδευσης για την ανάπτυξη ενός ρομπότ που θα μπορεί να εκτελεί μια ευρεία ποικιλία καθημερινών εργασιών.
Ευτυχώς για τις κινεζικές επιχειρήσεις όπως η Unitree, η κυβέρνηση αναλαμβάνει μεγάλο μέρος του κόστους των κέντρων εκπαίδευσης. Περίπου τα τέσσερα πέμπτα χρηματοδοτούνται από το κράτος. Πολλά αποτελούν συνεργασίες μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων και τοπικών κυβερνήσεων, οι οποίες αγοράζουν ανθρωποειδή και πωλούν τα δεδομένα που παράγονται πίσω στις εταιρείες. Οι εκτιμήσεις ποικίλλουν, αλλά κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 έως και το 70% των ανθρωποειδών που κατασκευάστηκαν στην Κίνα ενδέχεται να έχουν διατεθεί σε αυτά τα κέντρα εκπαίδευσης, αριθμώντας συνολικά περίπου 13.000 μηχανές. Με την κατασκευή ενός τέτοιου κέντρου, οι τοπικοί αξιωματούχοι μπορούν να ενισχύσουν τη ζήτηση για ρομπότ που κατασκευάζονται στην περιοχή τους.
Ταυτόχρονα, οι Κινέζοι κατασκευαστές ρομπότ αναζητούν τρόπους συλλογής «εγωκεντρικών» δεδομένων από το μεγάλο εργατικό δυναμικό του τομέα της μεταποίησης της χώρας — αλλά και από τους πολυάριθμους άνεργους νέους. Κάπως έτσι, αναδύθηκε μια βιοτεχνική βιομηχανία προμηθευτών που κατασκευάζουν φορετές συσκευές (wearable gear) γι’ αυτό το σκοπό. Κάποιοι ελπίζουν ότι οι νέοι θα φορούν τον εξοπλισμό ενώ βρίσκονται στο σπίτι τους, ως μέρος της μερικής απασχόλησης. Η JD.com, μια εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου, ανακοίνωσε νωρίτερα φέτος ότι ξεκίνησε ένα πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου πληρώνει 100.000 από το προσωπικό της και 500.000 άλλους για να παρακολουθεί τις κινήσεις τους. Σε μια εγκατάσταση σε μια άλλη παράκτια επαρχία, τη Τζιανγκσού, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες έχει λάβει κρατική χρηματοδότηση, η εταιρεία πληρώνει άτομα για να εκτελούν αργά εργασίες σε ψεύτικα παντοπωλεία κι άλλα περιβάλλοντα. Τα επόμενα δύο χρόνια σκοπεύει να συλλέξει 10 εκατομμύρια ώρες δεδομένων που αποτυπώνουν πραγματικά ανθρώπινα σενάρια.
Τα δεδομένα που παράγονται από ανθρώπους είναι λιγότερο χρήσιμα από τα πραγματικά δεδομένα μηχανών, λόγω των διαφορών στον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα ανθρώπινα και τα ρομποτικά άκρα στον πραγματικό κόσμο. Ακόμη και τα χρήσιμα τμήματα πρέπει να σημαίνονται, απαιτώντας από έναν άνθρωπο να προσθέτει ετικέτα σε κάθε κίνηση χειροκίνητα, ώστε το ρομπότ να γνωρίζει σε ποιο άκρο ή σε ποια ενέργεια αναφέρεται. Παρ’ όλα αυτά, η Κίνα απέκτησε ένα πρώιμο πλεονέκτημα στην τεχνολογία αναγνώρισης εικόνων, απασχολώντας μεγάλες ομάδες ανθρώπων για την σήμανση εικόνων. Θα μπορούσε να κάνει το ίδιο και πάλι, λέει ένας μηχανικός που εργάζεται για μια εταιρεία ρομποτικής.
Η βιομηχανία ανθρωποειδών της Κίνας διαφέρει από τις περισσότερες άλλες μεταποιητικές επιχειρήσεις που έχουν αναπτυχθεί στη χώρα. Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να παράγει και να πουλήσει εκατοντάδες χιλιάδες ακριβά αλλά ως επί το πλείστο άχρηστα μηχανήματα, με την ελπίδα ότι θα μπορέσει να κατασκευάσει φθηνότερα και χρήσιμα μοντέλα στο μέλλον. Οι Αμερικανοί ανταγωνιστές βασίζονται σε λιγότερο δαπανηρές μεθόδους εκπαίδευσης. Η Tesla, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ανθρωποειδών στις ΗΠΑ, φέρεται να εκπαιδεύει ρομπότ στις δικές της αποθήκες, γεγονός που της εξοικονομεί την κατασκευή αυτόνομων εγκαταστάσεων εκπαίδευσης. Διάφορες εταιρείες, για να εκπαιδεύσουν τα ανθρωποειδή τους, χρησιμοποιούν βίντεο με ανθρώπινες κινήσεις. Και δεδομένου ότι στις μέρες μας η Αμερική διαθέτει ελάχιστους εργάτες εργοστασίων στους οποίους μπορούν να δοθούν συσκευές για τη συλλογή δεδομένων, σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετές εταιρείες πληρώνουν εργαζόμενους σε φτωχές χώρες, όπου οι μισθοί είναι χαμηλότεροι από ό,τι στην Κίνα, να φορούν ακουστικά και απτικά γάντια ενώ εργάζονται.
Ωστόσο, όπως και με την τεχνητή όραση, η Κίνα φαίνεται σχεδόν βέβαιο ότι θα διατηρήσει το προβάδισμα στη συλλογή δεδομένων. Αλλά με ποιο κόστος; Δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης της τεχνολογίας και του χρόνου που θα απαιτηθεί για τη βελτίωσή της, αυτή τη δεκαετία, είναι απίθανο να αναδυθεί μια εμπορική αγορά για ανθρωποειδή. Η τράπεζα Morgan Stanley εκτιμά ότι, έως το 2030, η Κίνα θα μπορούσε να παράγει περίπου 450.000 ανθρωποειδή ετησίως. Πολλά θα παραμείνουν αργόστροφα — και θα συνεχίσουν να χτυπούν σε τοίχους.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
